question stringlengths 18 209 | answer stringclasses 4
values | subject stringclasses 7
values | choices listlengths 4 4 | CoT stringlengths 157 1.44k |
|---|---|---|---|---|
Qüvvə modulunu 20%, qolunu da 20% artırdıqda qüvvə momenti neçə dəfə dəyişər? | A | Physics | [
"44% artar",
"44% azalar",
"dəyişməz",
"20% artar"
] | Addım-addım düşünək.
1-ci addım: Ling tərpənməz dayaq ətrafında fırlanan bərk cisimdir. Lingin dayaq nöqtəsindən (O nöqtəsi) qüvvənin təsir xəttinə qədər olan ən qısa məsafə qüvvə qolu adlanır. Qüvvə qolu l hərfi ilə işarə olunur.
2-ci addım: Lingə təsir edən qüvvə ilə onun qolunun hasili qüvvə momenti adlanır və M hər... |
Hər hansı səs mənbəyindən yayılan səs dalğaları 3 san sonra əks səda verir. Dalğaların maneəyə çatma müddətini tapın | A | Physics | [
"1,5 san",
"3 san",
"4,5 san",
"6 san"
] | Addım-addım düşünək.
1-ci addım: Əks-səda səs dalğalarının öz yolunda rast gəldikləri maneələrdən əks olunaraq qayıtma hadisəsidir.
2-ci addım: Səs T müddətində əks olunaraq qəbul edilibsə (eşidilibsə), səs dalğasının maneəyə çatma müddəti t = T/2 düsturu ilə hesablanır.
3-cü addım: Şərtdə mənbədən yayılan səs dalğası... |
Sarğacdan axan cərəyanın şiddətini 0.3 A azaltdıqda sarğacın maqnit sahəsinin enerjisi 4 dəfə azaldı. Sarğacdan axan cərəyanın şiddətinin ilk qiymətini tapın | C | Physics | [
"1.8 A",
"1.2 A",
"0.6 A",
"0.9 A"
] | Addım-addım düşünək.
1-ci addım: Maqnit sahəsi - verilən hesablama sisteminə nəzərən maqnit sahəsinin induksiyasi sıfırdan fərqli, elektrik sahəsinin intensivliyi isə sıfır olan elektromaqnit sahəsidir.
2-ci addım: Elektromaqnit hadisələrində konturun yaratdığı maqnit sahə enerjisininin düsturu belə ifadə olunur: Wm = ... |
Rəqs tezliyi 120 Hs olan riyazi rəqqasın nə qədər vaxtda 240 rəqs etdiyini hesablayın | B | Physics | [
"0,5 san",
"2 san",
"1 san",
"10 san"
] | Addım-addım düşünək.
1-ci addım: Riyazi rəqqas - uzanmayan və çəkisi nəzərə alınmayacaq qədər kiçik olan sapdan asılan maddi nöqtədən ibarət ideallaşdırılmış rəqs sistemidir.
2-ci addım: Rəqs tezliyi riyazi rəqqasın 1 saniyədəki rəqslərin sayıdır. ν ilə işarə olunur. Ölçü vahidi - 1/san=1Hs (hers). Rəqs tezliyinin düst... |
Elektromaqnit sahəsinin zərrəciyi hansıdır? | B | Physics | [
"Proton",
"Foton",
"Neytron",
"Elektron"
] | Addım-addım düşünək.
1-ci addım: Elektromaqnit sahəsi - elektrik yüklü zərrəciklər və cisimlər arasında qarşılıqlı təsiri ötürən materiya növüdür.
2-ci addım: Cavab variantlarına nəzər salaq. Proton, neytron və elektron maddə zərrəciyi, foton və qraviton isə sahə zərrəciyidir:
Proton - müsbət yüklü zərrəcik olub atom n... |
1 mol kalsium-hidroksid saxlayan məhlula işərisində 1 mol xlorid turşusu saxlayan məhlul əlavə etdikdə hansı duz alınar? | A | Chemistry | [
"əsasi",
"qarışıq",
"turş",
"normal"
] | Addım-addım düşünək.
1-ci addım: 1 mol kalsium-hidroksidin 1 mol xlorid turşusu ilə olan reaksiyasına baxaq:
Ca(OH)2 + HCl -> Ca(OH)Cl + H2O
2-ci addım:
Tərkibində metal ionları və turşu qalığından başqa hidroksid qrupu olan duzlar əsasi duzlar (hidroksoduzlar) adlanır.
3-cü addım: Kalsiumun alınan duzunun (Ca(OH)Cl) t... |
Potaşın kimyəvi formulunu göstərin | A | Chemistry | [
"K2CO3",
"Na2CO3",
"Zn2CO3",
"Ca2CO3"
] | Addım-addım düşünək.
1-ci addım: Cavab variantlarında olan maddələrin adlarına bir-bir nəzər salaq.
2-ci addım:
K2CO3 - Kalium karbonat, potaş
Na2CO3 - Natrium karbonat, susuz soda
ZnCO3 - Sink karbonat, sink şpatı
CaCO3 - Kalsium karbonat, əhəngdaşı
NaHCO3 - Natrium-hidrokarbonat, Natrium-bikarbonat, çay sodası
Deməli... |
Kalsiumla oksigenin reaksiyasından 224 q CaO alınmışsa, neçə qram kalsium reaksiyaya daxil olmuşdur? | B | Chemistry | [
"80",
"160",
"200",
"40"
] | Addım-addım düşünək.
1-ci addım: Kalsiumla oksigenin reaksiyasını nəzərdən keçirək:
Ca + O2 -> CaO
1 mol Ca ilə 1 mol O2 reaksiyaya girərək 1 mol kalsium-oksid əmələ gətirir.
2-ci addım: 224 q kalsium-oksidi mol ilə ifadə edək. 1 mol CaO-in (40-kalsium, 16-oksigen) 56 qram olduğunu bilərək 224 q CaO-in 224/56=4 mol old... |
Benzolun 16 hidrogen atomu olan homoloqunun tərkibində neçə karbon atomu var? | D | Chemistry | [
"7",
"8",
"10",
"11"
] | Addım-addım düşünək.
1-ci addım: Molekulunda x sayda karbon atomu olan benzolun homoloqunun ümumi formulu CxH2x–6 kimidir.
2-ci addım: Homoloqun tərkibində 16 hidrogen atomu olduğunu nəzərə alaraq 2x-6=16 yaza bilərik.
3-cü addım: Tənliyi həll edək:
2x-6=16
2x=22
x=11
Deməli tərkibində 16 hidrogen atomu olan benzolun h... |
200 q 60%-li NaOH məhluluna 100 q su əlavə edildi. Alınan məhlulun qatılığını (%-lə) müəyyən edin. | A | Chemistry | [
"40%",
"30%",
"10%",
"20%"
] | Addım-addım düşünək.
1-ci addım: İlk öncə 200 q 60%-li natrium hidroksid məhlulunda qələvinin kütləsini təyin edək:
200*60/100=120 q
2-ci addım: Deməli məhlul əvvəl 120 q NaOH və 80 q H2O-dan ibarət olub.
3-cü addım: 100 q su əlavə etdikdən sonra alınan məhlul 120 q NaOH və 180 q sudan ibarədir.
4-cü addım: Məhlulun qa... |
Sifətin neçə müqayisə dərəcəsi var? | A | Native L&L | [
"3",
"9",
"5",
"2"
] | Addım-addım düşünək. Sifətin müqayisə dərəcələri üç əsas qrupa bölünür. Bunlar adi dərəcə (məsələn: gözəl, yaxşı), azaltma dərəcəsi (məsələn: gözəltəhər, sarımtıl) və çoxaltma dərəcəsidir (məsələn: çox gözəl, lap yaxşı). Dilçilikdə daha çox və ya daha az müqayisə dərəcəsi mövcud deyil. Düzgün cavab A variantıdır. |
Qrammatika hansı yerlərə ayrılır? | A | Native L&L | [
"Morfologiya və Sintaksis",
"Fonetika və Morfologiya",
"Fonetika və Leksikologiya",
"Leksikologiya və Fonetika"
] | Addım-addım düşünək. Azərbaycan dilində qrammatika iki əsas hissəyə bölünür: Morfologiya və Sintaksis. Morfologiya sözlərin quruluşunu və dəyişməsini öyrənir, Sintaksis isə söz birləşmələri və cümlələrin qurulma qaydalarını araşdırır. Fonetika və leksikologiya qrammatikanın deyil, dilçiliyin ayrı şöbələridir. Düzgün ca... |
Gülüşmək hansı növ feldir? | C | Native L&L | [
"məlum",
"məchul",
"qarşılıq-birgəlik",
"qayıdış"
] | Addım-addım düşünək. "Gülüşmək" feli bir neçə şəxsin birgə iş görməsini bildirir. Bu cür fellər qarşılıq-birgəlik növünə aiddir. Məsələn: "Uşaqlar həyətdə gülüşürlər" cümləsində bir neçə şəxsin eyni hərəkəti birgə icra etməsi göstərilir. Digər növlər bu mənanı vermir. Düzgün cavab C variantıdır. |
Biri alınma söz deyil. | B | Native L&L | [
"Allah",
"ana",
"futbol",
"mədəniyyət"
] | Addım-addım düşünək. Verilmiş sözləri təhlil edək: "Allah" ərəb dilindən, "futbol" ingilis dilindən, "mədəniyyət" və "hiss" ərəb dilindən alınmadır. "Ana" sözü isə Azərbaycan dilinin öz sözüdür və qədim türk dillərində də işlənib. Düzgün cavab B variantıdır. |
Arzu şəklinin şəkilçisi: | A | Native L&L | [
"a ə",
"maq mək",
"ma mə",
"yoxdur"
] | Addım-addım düşünək. Felin arzu şəkli -a, -ə şəkilçisi ilə düzəlir və işin icrasının arzu olunduğunu bildirir. Məsələn: yaz-a-m, gəl-ə-sən, oxu-ya. Digər variantlardakı şəkilçilər başqa məqsədlər üçündür: maq-mək məsdər, ma-mə inkar, malı-məli vacib şəkilçiləridir. Düzgün cavab A variantıdır. |
Endemik ağac növlərindən biri hansıdır? | A | Geography | [
"Dəmirağacı",
"Qovaq",
"Palıd",
"Söyüd"
] | Addım-addım düşünək. Endemik növlər müəyyən coğrafi ərazidə təbii yayılmış və başqa yerlərdə rast gəlinməyən növlərdir. Dəmirağacı (Parrotia persica) məhz belə bir növdür və əsasən Hirkan meşələrində, Azərbaycanın cənubunda (Lənkəran-Astara bölgəsi) və İranın şimalında yayılmışdır. Qovaq, palıd, söyüd və vələs geniş ya... |
İqtisadi və sosial coğrafiya öyrənir | C | Geography | [
"Təbii ərazi kompleksləri",
"Çayların illik axım rejimini",
"Əhalinin və təsərrüfatın ərazi təşkili prinsipləri",
"Yerin öz oxu ətrafında hərəkətini"
] | Addım-addım düşünək. İqtisadi və sosial coğrafiya əhalinin yerləşməsi, təsərrüfatın ərazi təşkili və onların qarşılıqlı əlaqələrini öyrənən elmdir. Yerin hərəkəti, geoloji quruluş, çaylar və təbii komplekslər fiziki coğrafiyanın tədqiqat obyektləridir. Bu elm əhalinin və təsərrüfatın ərazi təşkilinin prinsiplərini, qan... |
Federativ olanlar: | D | Geography | [
"Almaniya, Tunis, Çin",
"Portuqaliya, Avstriya, Yaponiya",
"Kanada, KXDR, Fransa Kanada, KXDR, Fransa",
"Myanma, Pakistan, Rusiya"
] | Addım-addım düşünək. Federativ dövlətlər idarəetmə sistemində federasiya prinsiplərinə əsaslanır və tərkib hissələri (dövlətlər, vilayətlər və s.) müəyyən muxtariyyətə malikdir. Almaniya, Kanada, Braziliya, Hindistan, Myanma, Pakistan və Rusiya federativ dövlətlərdir. Tunis, Çin, Portuqaliya, Avstriya, Yaponiya və Fran... |
Avrasiyada Ərəbistan, Hindistan, Hind-Çin yarımadaları eyni enlikdə yerləşməsinə baxmayaraq Ərəbistanda tropik, Hindistan və Hind-Çin yarımadalarında isə subekvatorial iqlim formalaşmışdır. Bunun səbəbi nədir? | D | Geography | [
"Relyef",
"Günəş şüalarının müxtəlif bucaq altında düşməsi",
"Passat küləklərinin təsiri",
"Mussonlar"
] | Addım-addım düşünək. Bu yarımadalar eyni enlikdə yerləşsə də, iqlimləri fərqlidir. Hindistan və Hind-Çində yay və qış mussonları mövcuddur. Yay mussonu okean üzərindən əsərək bol yağıntı gətirir, qış mussonu isə qurudan əsir. Ərəbistanda isə mussonların təsiri yoxdur və tropik səhra iqlimi hakimdir. Relyef, günəş şüala... |
Bakıdan 90 dərəcə azimutla uçan təyyarə 5550 km getdikdən sonra çatacağı məntəqənin coğrafi koordinatı neçədir? | D | Geography | [
"40 dərəcə şm.e.- 100 dərəcə q.u.",
"90 dərəcə şm.e.- 50 dərəcə q.u.",
"40 dərəcə şm.e.- 0 dərəcə u.",
"40 dərəcə şm.e.- 100 dərəcə ş.u."
] | Addım-addım düşünək. Bakının koordinatları təxminən 40° şimal enliyi və 50° şərq uzunluğundadır. 90° azimut düz şərq istiqamətini göstərir. Təyyarə şərqə doğru uçduğu üçün enlik dəyişmir (40° şimal enliyində qalır), lakin 5550 km məsafə təxminən 50° uzunluq fərqi yaradır (1° uzunluq təxminən 111 km-dir). Beləliklə, baş... |
Avropa sosialist ölkələri arasında birinci olaraq Avropa İttifaqına üzv qəbul olundu | B | History | [
"Albaniya",
"Polşa",
"Rumıniya",
"Bolqarıstan"
] | Addım-addım düşünək. 2004-cü ildə Mərkəzi və Şərqi Avropanın keçmiş sosialist ölkələri arasında ilk qəbul olunanlar məhz Polşa və Macarıstan oldu. Bolqarıstan və Rumıniya 2007-ci ildə üzv oldular, Albaniya isə hələ də üzv deyil. Tarixə baxdığımızda, 2004-cü il may ayının 1-də 8 post-sosialist ölkə qəbul edildi və onlar... |
Malazgird döyüşünün nəticəsi. | A | History | [
"Bizans məğlub oldu, 30 il sülh müqaviləsi bağlayaraq hər il vergi ödədi.",
"Səlcuqlar Kiçik Asiya tutdu.",
"Səlcuqlar məğlub oldu, 30 il sülh müqaviləsi bağlayaraq hər il vergi ödədi.",
"Bizans məğlub oldu, 50 il sülh müqaviləsi bağlayaraq hər il vergi ödədi."
] | Addım-addım düşünək. 1071-ci ildə baş verən Malazgird döyüşündə Bizans ordusu məğlub oldu və imperator IV Roman Diogen əsir düşdü. Tarixi mənbələr göstərir ki, döyüşdən sonra 30 illik sülh müqaviləsi bağlandı və Bizans hər il vergi ödəməyi öhdəsinə götürdü. 50 illik müqavilə barədə məlumat yanlışdır. Düzgün cavab A var... |
ABŞ məktəblərinin səciyyəvi xüsusiyyətindən biri | D | History | [
"Riyaziyyat fənninin əsas fənn kimi qəbul edilməsi",
"Fizika fənninin geniş tədrisi",
"Əmək dərslərinin geniş tədris olunması",
"Bədən tərbiyəsinə xüsusi önəm verilməsi"
] | Addım-addım düşünək. ABŞ məktəblərinin ən xarakterik xüsusiyyətlərindən biri idman və fiziki tərbiyəyə xüsusi diqqət yetirilməsidir. Əmək dərsləri də tədris olunsa da, bədən tərbiyəsi və idman fəaliyyətləri daha çox önəm daşıyır. Məktəblərarası idman yarışları, idman komandaları və fiziki hazırlıq proqramları Amerikan ... |
İlk əkinçilik vərdişlərinin yarandığı dövr | D | History | [
"heç biri",
"Tunc",
"Paleolit",
"Neolit"
] | Addım-addım düşünək. İlk əkinçilik vərdişlərinin yaranması "Neolit inqilabı" adlanır və bu proses Neolit dövründə baş vermişdir. Mezolit dövründə əsas məşğuliyyət ovçuluq və yığıcılıq idi, Paleolitdə isə ibtidai ovçuluq və yığıcılıq mövcud idi. Tunc dövrü əkinçiliyin yaranmasından xeyli sonraya təsadüf edir. Düzgün cav... |
Mezolit dövrünə aiddir. | A | History | [
"İbtidai maldarlıq",
"müasir insan tipinin yaranması prosesinin başa çatması",
"ibtidai insan ‘‘sürüsü‘‘",
"qədim insanların meydana gəlməsi"
] | Addım-addım düşünək. Mezolit dövrü orta daş dövrü hesab olunur və bu dövrdə ibtidai maldarlığın ilk əlamətləri meydana gəlmişdir. İnsanlar heyvanları əhliləşdirməyə başlamışlar. Müasir insan tipi daha əvvəl formalaşmış, əkinçilik isə sonrakı Neolit dövründə yaranmışdır. İbtidai insan "sürüsü" və qədim insanların meydan... |
1 saatda 1 bakteriyadan neçə nəsil törəyər? | A | Biology | [
"3 nəsil",
"9 nəsil",
"8 nəsil",
"1 nəsil"
] | Addım-addım düşünək. Bakteriyalar hər 20 dəqiqədə bir dəfə çoxalır. 1 saat 60 dəqiqədir. 1 bakteriyalar 1 saatda 3 nəsil törəyər. Düzgün cavab A variantıdır. |
Difteriyaya tutulan 50 nəfərdən heç biri müalicə serumu almazsa onda onların neçə nəfəri ölər? (10 nəfərdən 3-4 sağ qalır) | D | Biology | [
"6-7",
"3-4",
"12-14",
"30-35"
] | Addım-addım düşünək.Difteriyaya tutulan 10 nəfərdən 3-4 nəfər sağ qalır. Deməli 10 nəfərdən 6-7 nəfər ölər. Faizlə ifadə etsək, xəstələrin 60-70 faizi ölər. Deməli, 50 nəfərdən 30-35 nəfər ölər. Düzgün cavab D variantıdır. |
Mitoz bölünmədən əvvəl bitki hüceyrəsində 24 xromosom olarsa əmələ gələn cavan hüceyrələrin hər birində neçə xromosom olar? | B | Biology | [
"12",
"24",
"6",
"48"
] | Addım-addım düşünək. Mitoz bölünmə nəticəsində bir hüceyrədən 2 hüceyrə yaranır. Bu hüceyrələrin hər birinin xromosom sayı ilk hüceyrə ilə eyni olur. İlk hücyerədə 24 xromosom var. Deməli, əmələ gələn hüceyrələrin hər birində 24 xromosom olacaq. Düzgün cavab B variantıdır. |
İkiqat mayalanmaya hazırlıq mərhələsində əmələ gələn tozcuqların nüvəsi bölündükdən sonra cəmi 186 nüvə yaranır. Neçə tozcuq hüceyrəsi bu bölünmədə iştirak etmişdir? | C | Biology | [
"185",
"186",
"93",
"372"
] | Addım-addım düşünək. İkiqat mayalanmayanın hazırlıq mərhələsində hər tozcuq mitoz bölünmə keçirir. Bilirik ki, mitoz bölünmə nəticəsində hüceyrənin nüvəsi ikiyə bölünür. Bu o deməkdir ki, mitoz bölünmə zamanı 186 nüvə yaranmışdırsa, deməli 93 tozcuq hüceyrəsi bu bölünmədə iştirak etmişdir. Düzgün cavab C variantıdır. |
İnsan bütün ömrü boyu maksimum neçə yeni diş çıxarır? | A | Biology | [
"52",
"32",
"12",
"28"
] | Addım-addım düşünək. İnsanlar iki dəfə diş çıxarır:
1. Süd dişləri (20 ədəd): Körpəlikdə çıxan və daha sonra tökülən dişlərdir.
2. Daimi dişlər (32 ədəd): Süd dişləri töküldükdən sonra çıxan və ömür boyu qalan dişlərdir. Bunlara 4 ədəd ağız boşluğu dişi (ağıllı dişlər) də daxildir.
İnsanın ömrü boyu çıxara biləcəyi ma... |
Ən kiçiyi 2n-2 olan iki ardıcıl ədədin cəmini tapın | C | Maths | [
"4n",
"4n-1",
"4n-3",
"4n+1"
] | Addım-addım düşünək.
1-ci addım: Sualda ən kiçiyi 2n-2 olan iki ardıcılın ədədin cəmini tapmaq tələb olunur. İki ardıcıl ədədin bir-birindən fərqi 1-ə bərabər olduğunu bilirik, bu halda ən kiçiyi 2n-2 olan ədədlərdən digəri, yəni ən böyüyü 2n-2+1, yəni 2n-1 olacaq.
2-ci addım: Sualda tələb olunan cəmi hesablamaq üçün i... |
Paraleloqramın perimetri 60 sm, iki tərəfin fərqi 14 sm-dir. Bu tərəfləri tapın. | D | Maths | [
"10;20",
"13;17",
"9;11",
"8;22"
] | Addım-addım düşünək.
1-ci addım: İzah: Paraleloqram qarşı tərəfləri paralel və bir-birinə bərabər olan iki cüt paralel tərəfli dördbucaqlıdır.
2-ci addım: Bir-birinə bərabər və paralel cütlərdən birinin tərəfinin ölçüsünü a, digərini b qəbul edək. Bu halda paraleloqramın perimetrini bütün tərəflərinin cəmi ilə ifadə ed... |
Bir malın 30%-i 20% zərərlə, qalan hissəsi 20% gəlirlə satılmışdır. Bu satışdan neçə % gəlir əldə edilmişdir? | D | Maths | [
"6%",
"5%",
"9%",
"8%"
] | Addım-addım düşünək:
1-ci addım: Gəlin malların sayını x, malın dəyərini y qəbul edək. Deməli malın ümumi dəyəri xy olmalıdır.
2-ci addım: Sualın ilk hissəsində malın 30%-inin 20% zərərlə satıldığı qeyd edilir. İlk hissədəki satışdan ümumi dəyərini hesablamaq üçün birinci addımda qəbul etdiyimiz məchullardan istifadə e... |
Kürənin həcmi 36∏ sm3-dur. Onun diametrini tapın. | B | Maths | [
"15",
"6",
"8",
"10"
] | Addım-addım düşünək:
1-ci addım: Radiusu r olan kürənin həcmini(V) hesablamaq üçün istifadə etdiyimiz düstur:
V = 4/3∏r^3
2-ci addım: Sualda kürənin həcminin 36∏ olduğu deyilir. Deməli həcm düsturundakı V-i 36∏ ilə əvəz edərək r yəni radiusu tapa bilərik:
36∏ = 4/3∏r^3
36 = 4/3r^3
r^3 = 36*3/4
r^3 = 27
r=3
3-cü addım: ... |
Hesablayın: (2√5-2√2)/(√10-2) | D | Maths | [
"-√2",
"√5",
"2√5",
"√2"
] | Addım-addım düşünək:
1-ci addım: (2√5-2√2)/(√10-2) misalının surəti 2√5-2√2 - ə bərabərdir. 2 = √2*√2 olduğu üçün gəlin bu ədədin ilk hissəsi olan 2√5 - i √2√2√5 kimi göstərək. Bu halda surəti belə göstərə bilərik:
2√5-2√2 = √2√2√5 - 2√2 = √2(√2*√5) - 2√2 = √2√10 - 2√2.
2-ci addım: Surət √2√10 - 2√2 olduğunu hesabladığ... |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.